Душанбе, 2026-жылдын 7-январы – Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстандан 18 калыстын 2026-жылга карата ФИФАнын расмий тизмесине киргизилиши спорттук статистикадан тышкары дагы бир окуя болду.
Бул улуттук футбол системасындагы сапаттык өзгөрүүлөрдү жана эл аралык уюмдардын ишеним деңгээлин чагылдырган маанилүү институционалдык сигнал. Эл аралык футбол ассоциациялары федерациясы (ФИФА) эл аралык беттештерди башкарууга бекитилген калыстардын тизмесин жарыялады, анда Тажикстандын квотасы мурунку жылга салыштырмалуу көбөйтүлдү.
Тажикстандын Футбол федерациясынын маалыматы боюнча, тизмеде ФИФАнын жети калысы, ФИФАнын сегиз жардамчы калысы жана ФИФАнын эки футзал калысы бар. Өзгөчө белгилей кетүүчү нерсе, төрт тажикстандык адис — Гулмуроди Садулло, Абдулло Давлатов, Амиржон Хоркашев жана Зухал Худжаназарованын ФИФАнын видеокалыстар тизмесине киргизилиши аларга VAR системасын колдонуп эл аралык беттештерде калыстык кылууга мүмкүндүк берет.
Калыстар квотасынын көбөйүшү калыстарды окутуу жана сертификациялоо, заманбап калыстар стандарттарын киргизүү жана санариптик технологияларды ишке ашыруу боюнча системалуу аракеттерди чагылдырат. ФИФА үчүн квалификациялуу VAR калыстарынын болушу жеке кесипкөйлүктүн гана эмес, улуттук федерациянын уюштуруучулук жактан жетилгендигинин да көрсөткүчү болуп саналат. Бул контекстте Тажикстан Борбордук Азиянын аймактык футбол мейкиндигиндеги позициясын акырындык менен бекемдеп жатат.
Бул жетишкендиктин социалдык-экономикалык таасири да айдан ачык. Эл аралык калыстар адистер үчүн жаңы кесиптик жана каржылык мүмкүнчүлүктөрдү ачат, өлкөдөгү спорттук кесиптердин кадыр-баркын көтөрөт жана жаштар үчүн позитивдүү үлгүлөрдү жаратат. Андан тышкары, ФИФАнын эл аралык калыстар тизмесине аял калыстардын киргизилиши футбол чөйрөсүнүн өсүп жаткан инклюзивдүүлүгүн баса белгилейт.
Кеңири саясий жана имиджин түзүү контекстинде тажик калыстарынын эл аралык аренада көбөйүшү өлкөнүн спорт аркылуу жумшак күчүн күчөтөт. Калыстар, спортчулар сыяктуу эле, мамлекеттин кадыр-баркын, анын институционалдык маданиятын жана башкаруу стандарттарын алып жүрүүчүлөр болуп калышат.
Ошондуктан, ФИФАнын чечими тажик футболу командалар жана инфраструктура деңгээлинде гана эмес, ошондой эле маанилүү, көп учурда көңүл сыртында калган тармакта – калыстар ишинде да өнүгүп жатканын тастыктоо катары каралышы керек, ансыз заманбап эл аралык спорт мүмкүн эмес.
СҮРӨТ: Тажикстандын Футбол федерациясы