Алматы, 2026-жылдын 7-февралы — Karavan Info маалымат агенттиги. Алматыда Казакстан Республикасынын жаңы Конституциясынын долбооруна киргизилип жаткан өзгөртүүлөр боюнча тегерек стол болуп өттү. Иш-чара Казакстан Республикасынын Президентинин алдындагы Улуттук илимдер академиясында өттү.

Жолугушуунун негизги максаты өлкө алдында турган глобалдык чакырыктар жана ички трансформациялардын контекстинде конституциялык өзгөрүүлөрдү ар тараптуу илимий жана эксперттик талкуулоо болду.

Жыйындын жүрүшүндө катышуучулар жаңы Негизги Мыйзамдын долбоорун карап чыгышып, мамлекеттин өнүгүшүндөгү илим менен билим берүүнүн ролун, ошондой эле сунушталган реформалардын социалдык чөйрөгө, коопсуздук маселелерине жана жарандардын укуктарын коргоого тийгизген таасирин талкуулашты.

Катышуучулар жаңы Конституциянын долбоорун колдой тургандыктарын билдиришип, анын актуалдуулугун жана өлкөнүн учурдагы өнүгүү талаптарына шайкештигин белгилешти. Алар түзөтүүлөр мамлекеттин укуктук негиздерин чыңдоого, башкаруу системасынын натыйжалуулугун жогорулатууга жана жарандардын укуктары менен эркиндиктеринин кепилдиктерин кеңейтүүгө багытталганын баса белгилешти.

Тегерек столдун ишине Казакстан Республикасынын Парламентинин Мажилисинин депутаттары, Конституциялык реформа боюнча комиссиянын мүчөлөрү, жарандык коомдун жана илимий коомчулуктун өкүлдөрү катышты.

Улуттук илимдер академиясынын президенти Ахилбек Куришбаев илимий коомчулук конституциялык реформага катышууну жарандык жоопкерчиликтин жана өлкөнүн келечеги үчүн өз жоопкерчилигин сезүүнүн көрүнүшү катары кабыл алаарын белгиледи.

Анын айтымында, жаңы Конституциянын долбоорунда илимге, билим берүүгө, маданиятка жана инновацияга басым жасалат. Анда адам капиталы мамлекеттин стратегиялык артыкчылыгы катары, ал эми билим менен интеллектуалдык потенциалды узак мөөнөттүү өнүгүүнүн негизи катары бекемдөө сунушталат.

Мажилистин депутаты Айдос Сарым глобалдык коопсуздук жана жарандардын укуктары менен байланышкан бөлүмдөргө көңүл бурду. Ал документте өлүм жазасын алып салуу, коомдун жана үй-бүлөнүн жоопкерчилигин күчөтүү жана балдардын ата-энелеринин келечеги үчүн жоопкерчилиги маселеси көтөрүлөрүн баса белгиледи.

Анын пикиринде, конституциялык реформаларды ишке ашыруу илимге инвестициялардын көбөйүшүнө жана өлкөнүн туруктуу өнүгүшүнө өбөлгө түзөт.

УИАнын академиги Диляра Кайдарова сунушталган өзгөртүүлөрдүн социалдык багытын баса белгилеп, жаңы Конституцияда илим, билим берүү жана медицинага олуттуу басым жасалганын белгиледи.

Казакстан Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын академиги Вячеслав Локшин Конституциянын долбоорун стратегиялык өнүктүрүү программасы катары кароого чакырды. Ал илимди каржылоонун көбөйгөнүн белгилеп, анын ролун конституциялык деңгээлде бекемдөө изилдөөлөр жана инновациялар үчүн узак мөөнөттүү шарттарды түзөрүн баса белгиледи.

Тегерек столдун катышуучулары жаңы Конституциянын долбоору Казакстандын узак мөөнөттүү өнүгүү багыттарын белгилейт, укуктук системаны бекемдейт жана билимге, билим берүүгө жана инновацияга артыкчылык берет деген пикирге келишти.

Жыйынтыктап айтканда, илимий коомчулуктун өкүлдөрү жарандарды сунушталган өзгөртүүлөрдү кылдаттык менен изилдеп, коомдук талкууга активдүү катышууга чакырды.

Сүрөт: Алматы акимиаты