Душанбе, 2026-жылдын 14-февралы — Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстандын өнөр жай жана жаңы технологиялар министри Шерали Кабир жасалма интеллекттен (ЖИ) коркпоого, аны жашоо сапатын жакшыртуу, экономиканы өнүктүрүү жана өлкөнү санариптештирүү үчүн активдүү колдонууга чакырды. 11-февралда Душанбеде өткөн басма сөз жыйынында ал ЖИ келечек эмес, тескерисинче, реалдуулук экенин жана коомдун өнүгүшү адамдардын бул технологияларды кандайча колдонушунан көз каранды экенин баса белгиледи.
«Биз министрликте жасалма интеллектти ишке ашырганда, мен жеке өзүм бардык кызматкерлер аны колдонуп жатканын камсыз кылдым. Бүгүнкү күндө мен чыныгы өзгөрүүлөрдү көрүп жатам: кызматкерлер натыйжалуураак болуп калышты, документтер тезирээк жана сапаттуу даярдалып, каталар минималдаштырылды. Каалайбызбы же жокпу, технология биздин жашообуздун бир бөлүгүнө айланып баратат», – деп белгиледи Шерали Кабир.
Министр жасалма интеллект бир нече мүнөттүн ичинде көп көлөмдөгү маалыматты иштете аларын түшүндүрдү. Ал Авестаны толугу менен түп нускасында бир мүнөттүн ичинде окуп чыгуунун мисалын келтирди. "Тажикстанда авеста тилинде сүйлөгөн бир гана окумуштуу бар; Санкт-Петербургда эки же үч, ал эми Францияда бир нече окумуштуу бар. Азыр технология бул билимге заматта жетүүгө мүмкүндүк берет", – деп баса белгиледи ал.
Шерали Кабир жасалма интеллект туура колдонулса, адамдарга эч кандай коркунуч келтирбей турганын белгиледи. "Алар жасалма интеллект адамдын көзөмөлүнөн чыгып, коркунуч туудурат деп айтышат. Бирок бул туура эмес. Электр энергиясы жок, аны иштеткен серверлер жок болсо, ал жөн гана иштебейт. Адамдар ар дайым көзөмөлдө болот. Жасалма интеллект – бул рухтуу ат сыяктуу: андан коркпогула, бирок аны ээрчгиле. Бизде башка арга жок", – деп кошумчалады министр.
Ошондой эле ал жасалма интеллекттин кесибине карабастан ар бир адамдын ишин жана жашоосун жакшыртуу мүмкүнчүлүгү бар экенин баса белгиледи. Бул мамлекеттик органдарга, бизнеске, медицинага, билим берүүгө жана илимий изилдөөлөргө тиешелүү. Министр өлкөнүн министрликтерине жана мекемелерине жасалма интеллектти киргизүү күнүмдүк процесстерди автоматташтырууга, маалыматтарды иштетүүнү тездетүүгө жана мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн натыйжалуулугун жогорулатууга мүмкүндүк берерин белгиледи.
Шерали Кабир Тажикстан санариптик экономика үчүн жаңы муундагы адистерди активдүү даярдап жатканын билдирди. Башталгыч класстардан баштап статистиканын, маалыматтарды талдоо жана жасалма интеллекттин негиздерин үйрөтүүчү билим берүү программалары ишке ашырылып жатат. Ал экономикалык жана социалдык көйгөйлөрдү чечүү үчүн технологияны колдоно алган кадрларды даярдоонун маанилүүлүгүн баса белгиледи.
Министрдин айтымында, маанилүү кадамдардын бири – өлкөдөгү биринчи "Дарё" маалымат борборун түзүү болду, ал ата мекендик стартаптарды колдоо, бизнести өнүктүрүү жана мамлекеттик жана жеке уюмдардагы ар кандай процесстерди оптималдаштыруу үчүн жасалма интеллекттин мүмкүнчүлүктөрүн колдонот. Маалымат борбору маалыматтарды сактоону, көп көлөмдөгү маалыматты иштетүүнү жана ишкерлер жана мамлекеттик органдар үчүн заманбап санариптик куралдарды ишке ашырууну камсыз кылат.
Министр ошондой эле жасалма интеллекттин өнүгүшү инновациялык долбоорлор, илимий изилдөөлөр жана эл аралык кызматташтык үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачарын белгиледи.
«Эгерде биз заманбап дүйнө менен тең тайлашкыбыз келсе, анда жасалма интеллектти этибарга албай коё албайбыз. Бул биздин иштөө, окуу, баарлашуу жана башкаруу ыкмабызды өзгөртүп жатат», – деди Шерали Кабир.
Жыйынтыктап айтканда, министр баарын прогресс үчүн жаңы технологияларды колдонууга, санариптик сабаттуулукка инвестиция салууга жана өлкө жашоосунун ар кандай тармактарында жасалма интеллектти активдүү түрдө ишке ашырууга чакырды.
«Бүгүн жасалма интеллектти өздөштүргөндөр эртең өз тармактарында лидерлер болушат. Бул ар бир адамдын жашоосун түп-тамырынан бери жакшырта турган курал», – деп баса белгиледи ал.
Сүрөт: Азия-Плюс