آسیای مرکزی، ۱۱ فوریه ۲۰۲۶ – خبرگزاری کاروان اینفو. نشریه آمریکایی NPR گزارش داده است که به دلیل تنش بین پاکستان و افغانستان، بسته شدن گذرگاههای مرزی خط دیورند ضربه شدیدی به تجارت بین دو کشور وارد کرده است.
تاجران در دو سوی مرز متحمل خسارات مالی جدی شدند و قیمتها در بازارها به طور قابل توجهی افزایش یافت.
بیش از سه ماه است که انور زدران، راننده کامیون افغان، با بار سیمان در پاکستان سرگردان است. او قصد داشت کالا را از نوشهره پاکستان به کابل تحویل دهد، اما پس از درگیریها در اواسط اکتبر، گذرگاهها بسته شدند. او اکنون با سایر رانندگان در چایخانههای کنار جادهای زندگی میکند و منتظر بازگشایی تورخم است. او میگوید: «مردم ویران شدهاند، کالاها ویران شدهاند» و امیدوار است که جاده به زودی بازگشایی شود.
در حالی که رانندگان به تعطیلی موقت مرز ۱۶۰۰ مایلی عادت کردهاند، این تعطیلی معمولاً چند روز یا چند هفته طول میکشد.
محاصره فعلی اکنون بیش از ۱۰۰ روز طول کشیده است که آن را به طولانیترین محاصره در دهههای اخیر تبدیل میکند.
تجارت بین دو کشور عملاً متوقف شده و یک کریدور مهم ترانزیتی به آسیای مرکزی فلج شده است.
بسته شدن پنج مسیر تجاری با افزایش تنشها بین کابل و اسلامآباد مرتبط است. پاکستان طالبان را به پناه دادن به شبهنظامیان، از جمله تحریک طالبان پاکستان*، که فعالیت آنها از زمان به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱ افزایش یافته است، متهم میکند. طالبان این اتهامات را رد میکند.
اوضاع پس از حمله تروریستی اخیر به مسجدی در اسلام آباد که گروه داعش* مسئولیت آن را بر عهده گرفت، وخیمتر شده است.
با وجود توافق آتشبس و چندین دور مذاکره در استانبول، دوحه و ریاض، طرفین هیچ پیشرفتی نداشتهاند.
پاکستان میگوید به دلایل امنیتی مجبور به بستن مرز شده است، در حالی که افغانها این اقدام را نوعی فشار سیاسی و اقتصادی میدانند.
جستجوی مسیرهای جایگزین
کارآفرینان در پیشاور به دنبال راههای جدیدی برای تجارت هستند. برخی مسیرهایی از طریق چین را در نظر میگیرند، اما مقررات ترانزیت هنوز نامشخص است.
مسیر ایران نیز به دلیل تحریمها و محدودیتهای بانکی همچنان مشکلساز است. شاهد حسین، تاجر پاکستانی، گزارش داد که به دلیل آسیب دیدن کالاها، تقریباً ۴۰۰۰۰۰ دلار ضرر کرده و مجبور شده است حقوق کارمندان خود را به حالت تعلیق درآورد.
کمیته مشترک تجاری دو کشور چندین جلسه آنلاین برگزار کرده است، اما نفوذ بخش خصوصی در تصمیمات سیاسی همچنان محدود است.
صدها میلیون دلار ضرر
به گفته اتاق بازرگانی مشترک پاکستان و افغانستان، این محاصره همچنین ترانزیت کالا از چین، مالزی و ویتنام به افغانستان را مختل کرده است. کانتینرهای حامل مواد غذایی، پوشاک و لوازم پزشکی در بندر کراچی متوقف شدهاند.
طرف افغان گزارش میدهد که صادرات به پاکستان تقریباً ۳۰۰ میلیون دلار کاهش یافته است.
در عین حال، طالبان واردات داروهای پاکستانی را به دلیل نگرانیهای مربوط به کیفیت به حالت تعلیق درآوردند – اقدامی که ممکن است حتی پس از بازگشایی مرز نیز ادامه یابد. این نگرانکننده است، زیرا افغانستان بیش از 60 درصد داروهای خود را از پاکستان دریافت میکند.
تاجران هشدار میدهند که داروهای حساس به دما، از جمله انسولین، میتوانند در طول حمل و نقل طولانی فاسد شوند. به گفته فروشندگان در پیشاور، مردم عادی در دو طرف مرز از این موضوع رنج میبرند: «شما نمیتوانید همسایههای خود را انتخاب کنید.»
*سازمانی که در فدراسیون روسیه ممنوع شده است.
عکس: الجزیره