Душанбе, 2026 жылғы 7 қаңтар — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстан экономиканы цифрландыру бойынша мемлекеттік саясатының негізгі элементтерінің бірін біртіндеп жүзеге асыруда: белгілі бір тауар топтары үшін электрондық таңбалау жүйесін енгізу. Тәжікстан Республикасы Үкіметі жанындағы Кеден қызметінің мәліметі бойынша, бұл процесс үкіметтің қаулысы негізінде жүзеге асырылуда және сауданың ашықтығын арттыруға, мемлекеттік бақылауды күшейтуге және кедендік рәсімдерді халықаралық стандарттарға бейімдеуге бағытталған.
Бұл техникалық жаңалық емес, мемлекеттің, бизнестің және тұтынушылардың мүдделеріне әсер ететін құрылымдық реформа. 2024 жылдың 1 шілдесінде елде өңделген темекіні, никотинді өнімдерді, электронды темекілерді, барлық түрдегі алкоголь мен алкогольді ішімдіктерді, сондай-ақ энергетикалық сусындарды міндетті түрде электрондық таңбалау енгізілді. 2025 жылдың 1 қаңтарында бұл жүйе дәрі-дәрмектер мен медициналық өнімдерді қамту үшін кеңейтілді.
Механизмнің орталық элементі — әрбір өнім бірлігін импорттан немесе өндірістен бастап соңғы сату орнына дейін бақылауға мүмкіндік беретін Datamatrix электрондық кодтарын және QR кодтарын пайдалану. Жүйенің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін Кеден қызметі жұмыс тобын құрды, ішкі іс-қимыл жоспарын бекітті және ресми жүйелік оператор Technology Group LLC компаниясымен ынтымақтастық орнатты.
Кеден және салық органдарының жүйелері арасындағы ақпаратты толық интеграциялау маңызды қадам болды. Белгіленген тауарларды кедендік тазарту туралы деректер салық органдарына күн сайын беріліп, бірыңғай бақылау циклін жасайды және заңсыз айналым мен салық төлеуден жалтару мүмкіндіктерін азайтады.
Жүйені енгізудің әлеуметтік-экономикалық әсері жан-жақты. Бір жағынан, ол контрабанданы және сапасыз өнімдердің айналымын шектейді, қоғамдық денсаулық сақтау қаупін азайтады. Екінші жағынан, бұл нарықтың адал қатысушылары үшін тең жағдай жасайды, ішкі саудаға деген сенімді арттырады.
Маңыздысы, цифрлық таңбалау Тәжікстанның нарықтық инфрақұрылымын халықаралық стандарттарға жақындатады. Бұл елдің инвестициялық тартымдылығын арттырады, жаһандық жеткізу тізбектеріне интеграциялануды жеңілдетеді және экономикалық қауіпсіздікті нығайтады.
Осылайша, электрондық таңбалау тек бақылау құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттық экономиканы институционалдық жаңғырту мен цифрлық трансформациялаудың кең ауқымды стратегиясының бір бөлігіне айналуда.
ФОТО: Znak.store өнімді кодтау және белгілеу орталығы