Душанбе, 2026-жылдын 11-февралы — Karavan Info маалымат агенттиги. "Тахти Сангиндин кенчтери" альбомунун бет ачары Тажикстан Республикасынын Илимдер академиясынын президиумунун залында өттү. Альбом өлкөнүн көз карандысыздыгынын 35 жылдыгына, Тажикстандын Улуттук археология музейинин 25 жылдыгына жана "Арий цивилизациясынын кодексин" түзүүгө даярдык көрүү максатында жарык көрдү.
Тажикстан Республикасынын Илимдер академиясынын президенти, академик Кобилжон Хушвахтзода өзүнүн куттуктоо сөзүндө өлкөнүн жогорку жетекчилиги тарабынан жүргүзүлүп жаткан саясаттын, ошондой эле Тынчтыктын жана Улуттук ынтымактын негиздөөчүсү, Тажикстандын президенти Эмомали Рахмондун түздөн-түз колдоосунун аркасында акыркы жылдары ата-бабалардын мурастарын сактоого, изилдөөгө жана тийиштүү түрдө жайылтууга өзгөчө басым жасалып жатканын баса белгиледи. Бул өзүн-өзү таанууну, тарыхый инсандыкты жана улуттук сыймыкты чыңдоого багытталган маанилүү долбоорлорду ишке ашырууга алып келди.
Бүгүнкү иш-чараны тарыхый деп атоого болот. А. Дониш атындагы Тарых, археология жана этнография институту жана Улуттук археология музейи тарыхында биринчи жолу өлкөнүн эң маанилүү байыркы эстеликтеринин бири — Тахти Сангинге арналган кеңири альбом чыгарышты.
Тахти Сангин эстелиги Борбордук Азиянын көрүнүктүү археологиялык мурасы жана арий цивилизациясынын сейрек кездешүүчү кенчи болуп саналат. Бул жер тажиктердин ата-бабаларынын маданиятынын, руханиятынын, диний ишенимдеринин жана көркөм чыгармачылыгынын жогорку деңгээлин чагылдырат. Дал ушул жерде цивилизациялык салттардын негизги элементтери калыптанып, кең Евразия аймагынын тарыхына олуттуу таасир эткен.
Президенттин "Арий цивилизациясынын кодексин" түзүү демилгеси бул мурасты системалуу түрдө изилдөө, сактоо жана жайылтуу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат.
"Тахти Сангиндин кенчтери" альбому бул концепцияны ишке ашыруудагы алгачкы практикалык кадам болду. Басылма арий цивилизациясынын эстеликтерин изилдөөгө жана көрсөтүүгө заманбап мамилени көрсөтүп, андан аркы иштер үчүн бекем илимий жана концептуалдык негиз түзөт.
Альбом жөн гана сүрөттөрдүн жыйнагы эмес экенин баса белгилеп кетүү маанилүү. Ал көп жылдык археологиялык изилдөөлөрдүн, илимий талдоолордун жана А. Дониш институтунун жана Тажикстандын Улуттук археология музейинин адистеринин биргелешкен ишинин натыйжасы. Альбом академиялык тактыкты жогорку басма стандарты менен айкалыштырып, табылгалардын көркөм жана тарыхый баалуулугун чагылдырып, мурасты сактоонун маанилүү функциясын аткарат.
Презентацияда Юсуфшо Якубов, Лариса Додхудоева жана Наргис Ходжаева сыяктуу алдыңкы окумуштуулар жана изилдөөчүлөр, ошондой эле эл аралык адистер Керси Шрофф (АКШ) жана А.П. Дружинина (Германия), ошондой эле Татарстан Республикасынын Илимдер академиясынын академиги Абдужаббор Рахмонзода жана Улуттук археология музейинин директору Абдурахмон Пулотов сөз сүйлөшүп, Тахти Сангиндин тарыхый жана маданий мааниси, анын илимий жана цивилизациялык баалуулугу тууралуу ойлорун ортого салышты.
Иш-чара арий мурастарын сактоого жана жайылтууга даярдык көрүү өзүн-өзү таанууну, тарыхый инсандыкты жана улуттук сыймыкты бекемдөө үчүн абдан маанилүү экенин көрсөттү. Бүгүнкү альбом жана Арий цивилизациясынын кодексин түзүү демилгеси келечек муундар үчүн бекем илимий жана маданий платформа түзөт.
СҮРӨТ: Тажикстан Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясы