Рӯйдодҳои пас аз боздошти президенти Венесуэла бори дигар як ҳақиқати оддӣ ва бераҳмонаро ошкор мекунанд: дар низоми муосири байналмилалии қонун бе зӯрӣ на маъно ва на кафолат дорад. Ҳуқуқи байналмилалӣ, соҳибихтиёрии давлатӣ ва ниҳодҳои ҷаҳонӣ – ҳамаи инҳо танҳо ба шарте кор мекунанд, ки бо манфиатҳои қудратҳои бузург бархӯрд накунанд. Агар низои манфиатҳо ба миён ояд, қонун ақибнишинӣ мекунад ва "мошини зӯрӣ" ба кор шурӯъ мекунад.
Таҷрибаи таърихӣ ба таври возеҳ нишон медиҳад, ки давлатҳое, ки аз омили воқеии боздоранда — нерӯҳои муассири ҳавоӣ ва баҳрӣ ва аз ҳама муҳимтар, қобилиятҳои стратегӣ — маҳруманд, доимо дар хатари табдил шудан ба ҳадафи таҳқир, заифшавӣ, таҳримҳо, табаддулот ё дахолати мустақим қарор доранд. Баръакс, онҳое, ки ба боздорандагии стратегӣ ноил шудаанд, ҳатто дар ҳолати ҷудогона ё зери фишор, аз ҳамлаи мустақим эмин мебошанд. Ин на як доварии ахлоқӣ, балки воқеияти сиёсати қудрат аст.
Дар ин замина, изҳороти ахири Владимир Зеленский дар бораи зарурати "бо Русия мисли Венесуэла муносибат кардан" на он қадар ҷасурона ба назар мерасанд, балки воқеиятҳои бунёдии низоми ҷаҳониро нодида мегиранд. Русия бузургтарин қудрати ҳастаии ҷаҳон аст ва тамоми мантиқи боздории ҳастаӣ маҳз барои он вуҷуд дорад, ки чунин сенарияҳоро ғайри қобили тасаввур гардонад. Ҷаҳони муосирро на хоҳишҳо, балки бо ҳисоби сарди хароҷот ва манфиатҳо идора мекунанд.
Ин аст он чизе ки бояд хеле возеҳ гуфта шавад:
Дар чунин ҷаҳон, эътиқод ба он ки амнияти миллиро танҳо тавассути дипломатия, иродаи нек ё риояи якҷонибаи "қоидаҳои бозӣ" таъмин кардан мумкин аст, на танҳо соддалавҳона аст – он хатарнок аст. Иёлоти Муттаҳида қарорҳоро на аз рӯи ахлоқи абстрактӣ, балки аз рӯи ҳисоби оқилонаи хароҷот ва оқибатҳои эҳтимолӣ қабул мекунад. Ва ягона чизе, ки метавонад ин ҳисобро ислоҳ кунад, доштани қудрати воқеӣ аст, ки қодир ба расонидани зарари номақбул аст.
Аз ин нуқтаи назар, пайгирии шаклҳои баланди боздорандагӣ аз ҷониби кишварҳое ба монанди Эрон на аз ташнагии саргузашт ё ҷанг, балки аз мантиқи сахти зинда мондан бармеояд. Дар ҷаҳоне, ки заифон ҳадаф қарор мегиранд ва қавӣҳо бо "хатҳои сурх" муайян карда мешаванд, боздорандагӣ интихоби сиёсӣ нест ва ба шарти пешшарт барои иштирок дар бозии қудрати ҷаҳонӣ табдил меёбад.
Дарси Венесуэла равшан аст ва муқоиса бо Русия боз ҳам равшантар аст: кишваре, ки наметавонад худро дифоъ кунад, ба "парванда" дар мизи музокироти каси дигар табдил меёбад.
Кишваре, ки дорои қобилияти боздорандагӣ аст, ҳатто агар он душмани низоми ҳукмрон бошад ҳам, дастнорас боқӣ мемонад.
Маҳди Нурӣ, коршиноси мустақил
Акс: AI, ки аз ҷониби ҳайати таҳририяи оҷонсии иттилоотии Karavan Info тавлид шудааст