Dushanbe, 2026-yil 15-fevral — Karavan Info axborot agentligi. Tojikistonning davlat qarzi joriy yilning 1-yanvar holatiga ko'ra 3,5 milliard dollarni tashkil etdi, bu mamlakat yalpi ichki mahsulotining 19,2 foiziga teng. Bu haqda Tojikiston moliya vaziri Fayziddin Qahhorzoda matbuot anjumanida ma'lum qildi.

Qarz yuki ko'rsatkichi o'rtacha darajada qolmoqda va xalqaro moliya institutlari tomonidan an'anaviy ravishda iqtisodiy barqarorlik uchun muhim deb hisoblangan chegaralardan oshmaydi.

Vazirning so'zlariga ko'ra, umumiy davlat qarzining 3 milliard dollari yoki 87 foizi tashqi qarzlarga to'g'ri keladi. Ichki qarzlar esa 500 million dollarni yoki umumiy qarzning 13 foizini tashkil etadi.

Ushbu tuzilma respublikada infratuzilma va ijtimoiy loyihalarni amalga oshirishda xalqaro moliya institutlari va xorijiy kreditorlarning muhim rolini namoyish etadi.

2025-yilda Moliya vazirligi boshqa vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda umumiy qiymati 619 million dollarlik 25 ta davlat investitsiya loyihasini amalga oshirish bo'yicha 31 ta shartnoma imzoladi.

Ushbu loyihalar iqtisodiyotning asosiy tarmoqlarini — infratuzilmadan tortib ijtimoiy sohagacha — rivojlantirishga qaratilgan boʻlib, bu qarz olishni jalb qilish va qarz yukini nazorat qilishda muvozanatli yondashuvni talab qiladi.

2025-yilda tashqi qarzni to'lash uchun 504,6 million dollar ajratildi. Ushbu summaning 416,3 million dollari asosiy qarzni to'lash, 88,3 million dollari esa foizlarni to'lashdir.

“Davlatning moliyaviy majburiyatlari tasdiqlangan reja doirasida bajarildi”, deb taʼkidladi Fayziddin Qahhorzoda.

Majburiyatlarni o'z vaqtida bajarish mamlakatning kredit obro'sini va moliya tizimining barqarorligini saqlashda muhim omil bo'lib qolmoqda.

Tojikistonning eng yirik tashqi kreditori Xitoy Eksport-Import Banki bo'lib qolmoqda. Ushbu bank oldidagi qarz asta-sekin qariyb 700 million dollargacha kamaytirildi.

Bundan tashqari, respublika quyidagi xalqaro moliya institutlari oldida majburiyatlarga ega:

• Jahon banki – taxminan 380 million dollar;
• Osiyo taraqqiyot banki – 250 million dollardan ortiq;
• Islom taraqqiyot banki – 250 million dollardan ortiq;
• Xalqaro valyuta jamg'armasi – 195 million dollar;
• Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki – 165 million dollar.

Davlat qarzining hozirgi darajasi — YaIMning beshdan bir qismidan kam — rasmiylarning qarz barqarorligini saqlab qolish bilan birga rivojlanish uchun resurslarni jalb qilishga sodiqligini ko'rsatadi.

Yirik infratuzilma loyihalarini amalga oshirish va iqtisodiyotni modernizatsiya qilish sharoitida investitsiya faoliyati va moliyaviy barqarorlik o'rtasidagi muvozanatni saqlash asosiy vazifa bo'lib qolmoqda.

FOTO: Markaziy Osiyo yangiliklari. Fayziddin Qahhorzoda