Қоидаҳо ҳамчун ронандаи рушд: коршинос дар бораи курси ислоҳоти конститутсионӣ ва институтсионалӣ – ИА Караван Инфо
Қоидаҳо ҳамчун ронандаи рушд: коршинос дар бораи курси ислоҳоти конститутсионӣ ва институтсионалӣ

ОСТОНА, 17 январ АИ «Караван Инфо». Сиёсатшинос Ғазиз Абишев, дар шарҳи мусоҳибаи Президент Токаев ба рӯзномаи Turkistan, бар ин назар аст, ки кишвар ба марҳилаи тағйироти воқеан бузурги сиёсӣ наздик шудааст, ки аз рӯи таъсири худ бо қабули Конститутсияи нав муқоиса намуда мешавад. Ба гуфтаи ӯ, сухан на дар бораи таҳрирҳои косметикӣ, балки дар бораи танзими амиқи низоми ҳокимият, пеш аз ҳама тавассути ислоҳоти Парлумон ва тақсимоти ваколатҳо байни институтҳо меравад, хабар медиҳад хабарнигори АИ “Караван Инфо”.

Коршинос гузаришро ба парлумони якпалата унсури калидии тағйироти имконпазир меномад. Ин модел, ба гуфтаи ӯ, ихтилофоти дохилии байни палатаҳоро бартараф мекунад ва шохаи қонунгузорро бештар ҷамъоварӣ ва таъсирбахш мекунад. Дар натиҷа, формулаи “Президенти қавӣ – Парлумони қавӣ” пуррагии воқеии институтсионалӣ мегирад: нақши вакилон дар қарорҳои кадрӣ, назорати судҳо ва дигар мақомот тақвият меёбад ва худи система барои ҷомеа шаффофтар ва фаҳмотар мешавад.

Абишев ба принсипи “Қонун ва Тартибот” диққати махсус медиҳад, ки Президент онро ҳамчун асоси сиёсати дохилӣ муайян намудааст. Коршинос таъкид мекунад, ки қоидаҳои ягона ва якхела татбиқшаванда на танҳо масъалаи адолат, балки заминаи рушди иқтисодӣ низ мебошанд. Сармоягузорони дохилӣ ва хориҷӣ омодаанд, ки танҳо дар ҷойҳое, ки моликият ҳифз шудааст, судҳо кор мекунанд ва хатарҳои худсарона кам намуда мешаванд, сармоягузорӣ кунанд. Ба ин маъно, давлати ҳуқуқӣ шарти мустақими навсозии иқтисодиёт ва ҷалби сармоя мегардад.

Дар ин раванд, ба гуфтаи сиёсатшинос, рақамисозӣ ва ҷорӣ кардани зеҳни сунъӣ, ки авлавияти соли 2026 муайян шудааст, нақши муҳим хоҳад дошт. Вай бар ин назар аст, ки технология метавонад самаранокии идоракунии давлатиро ба таври назаррас афзоиш диҳад: автоматикунонии равандҳо, баҳисобгирии шаффофи қарорҳо ва тақсими дақиқи масъулиятҳо фазои сӯиистифодаро коҳиш медиҳад ва эътимодро байни шаҳрвандон ва давлат эҷод мекунад. Барои ҷомеае, ки сатҳи пасти эътимоди уфуқӣ дорад, ин махсусан муҳим аст — хидматҳои рақамӣ ҳамчун миёнарави бетараф ва одилона амал мекунанд.

Абишев инчунин, платформаҳои ЗС ва рақамиро ҳамчун воситаи рушди босуръати пешрафта меҳисобад. Онҳо имкон медиҳанд, ки таҷрибаҳои беҳтарини ҷаҳонро зудтар қабул намуд ва онҳоро дар идоракунӣ татбиқ кард, ки ин фарқиятро бо кишварҳои пешрафта бидуни гузаштан аз ҳама марҳилаҳо “дастӣ” коҳиш медиҳад.

Ба ақидаи ӯ, курси сиёсати хориҷии Қазоқистон ислоҳоти дохилиро мантиқан пурра мекунад. Бисёрвекторӣ, дипломатияи фаъол ва тамаркуз ба сармоягузорӣ симои кишварро ҳамчун шарики устувор ва прагматикӣ ташаккул медиҳанд. Дар ин коршинос муқоисаҳоро бо модели АМА мебинад, ки дар он қоидаҳои сахт дар дохили он бо кушодашавӣ ба ҷаҳон омехта шуда, барои рушди устувори иқтисодӣ шароит фароҳам меоранд.

Аксҳо: аз бойгонии шахсии Ғазиз Абишев

error: