Душанбе, 7 январи соли 2026 – Агентии иттилоотии Karavan Info. Тоҷикистон дар Индекси ҷаҳонии занон, сулҳ ва амният (WPS) барои солҳои 2025/26 бо холҳои 0.685 дар байни 181 кишвар дар ҷои 89-ум қарор гирифт. Рейтинги кишвар манзараи мухолифро инъикос мекунад: сатҳи баланди амнияти занон дар ҳаёти ҳаррӯза бо сатҳи пасти ҳифзи ҳуқуқӣ ва дастрасӣ ба адолат дар як вақт қарор дорад.

Дар муқоиса бо ҳамсоягони худ дар Осиёи Марказӣ, Тоҷикистон дар миёнаи ин гурӯҳ қарор дорад: Қазоқистон дар ҷои 72-юм (0.722), Туркманистон дар ҷои 74-ум (0.720), Қирғизистон дар ҷои 84-ум (0.697) ва Ӯзбекистон дар ҷои 98-ум (0.674) қарор доранд. Ин нобаробарӣ нишон медиҳад, ки минтақа бо мушкилоти муштарак дар таъмини баробарҳуқуқӣ ва ҳифзи занон рӯбарӯ аст, дар ҳоле ки ҳар як кишвар дорои қувват ва заъфҳои беназири худ мебошад.

Дастоварди назарраси Тоҷикистон дар ин индекс дар бехатарии ҳаррӯза буд: 93% занон гуфтанд, ки ҳангоми танҳо гаштан дар маҳаллаҳои худ шабона худро бехатар ҳис мекунанд. Ин кишварро аз ҷиҳати ҳамтоёни минтақавии худ дар ҷои аввал гузошт.

Аммо, натиҷаҳо дар соҳаи ҳуқуқ ва ҳимоя камтар хушбинонаанд: дастрасӣ ба адолат аз рӯи шкалаи 0-4 танҳо 0.7 хол гирифтааст, ки пасттарин дар гурӯҳ аст. Дар байни нишондиҳандаҳои ҳассос зӯроварии шарикӣ низ ҳаст: 14% занон гузориш доданд, ки онро аз сар гузаронидаанд, ки ин низ дар муқоиса бо ҳамсоягонашон бадтарин натиҷа буд.

Индекси WPS 13 нишондиҳандаро ба назар мегирад, ки ба се категория гурӯҳбандӣ шудаанд: иштироки занон дар ҷомеа, адолат ва амният ва имкониятҳо ва ҳуқуқҳои иқтисодӣ. Холи ниҳоӣ аз 0 то 1 аст ва холҳои баландтар мавқеи беҳтари занонро дар ҷомеа инъикос мекунанд.

Таҳқиқот аз ҷониби Институти занон, сулҳ ва амният (GIWPS)-и Донишгоҳи Ҷорҷтаун ва Институти тадқиқоти сулҳи Осло (PRIO) бо дастгирии Ҳукумати Норвегия таҳия шудааст.

Коршиносон қайд мекунанд, ки нишондиҳандаҳои Тоҷикистон фарҳанги қавии амнияти шахсиро нишон медиҳанд, аммо зарурати ислоҳот дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқӣ, мубориза бо зӯроварии хонаводагӣ ва васеъ кардани имкониятҳои занон дар иқтисод ва сиёсатро таъкид мекунанд. Ин масъала барои ҳукумат ва ҷомеа дар маҷмӯъ ҳамчунон як масъалаи муҳим боқӣ мемонад.

АКС: Телеграф